پایان نامه

عنوان پایان نامه :  تبیین نقش تعادل طبایع اربعه در تعالی اخلاق با نظر به روایات معصومین علیه السلام و حکمای اسلامی

یک صفحه از متن پایان نامه فقط برای نمونه :

اجسام مرطوب، زود می­گیرند و زود هم از دست می­دهند ولی اجسام خشک، دیر می­پذیرند و دیر از دست می­دهند. اگر خشک و تر به هم بیامیزند؛ خشک از تر، نرمی و آسان شکل گرفتن را می­گیرد و تر از خشک، قوام و حفظ هیأت را.

هوا: سبک نسبی است و اطراف آب را گرفته است. با عناصر دیگر می­آمیزد و باعث تخلخل و سبکی و گشادگی آنها می­شود. در موجودات، نرمی، سبکی و سهولت بلند شدن را سبب می­شود. از آب فرمانبردارتر است. طبع آن گرم و تر است.


آتش: سبک مطلق است و بالاتر از سایر عناصر قـرار می گیرد. باعث می شود هوا به دو عنصر سرد نفوذ کند؛ سردی آنها را بشکند و آنها را از عنصر به مزاج تبدیل کند. در موجودات، پختن، نرم کردن و آمیختن را باعث می­شود. طبع آن گرم و خشک است.

نکته: در موجودات زنده، آب و خاک که سنگین ترند؛ بیشتر در پیدایش اندامها و حفظ ثبات آنها دخیلند امّا آتش و هوا اوّلاً در پیدایش ارواح و روانها دخیلند و در ثانی، حرکت و جنبش( هم در ارواح و هم در اندام­ها) را سبب می­شوند.

عنصر (رکن یا اسطقس) خاک و آب و هوا و آتش و قوا (کیفیت­های) اولیه، سرد و خشک، سرد و تر، گرم و تر، گرم و خشک می­باشد.

قوای اولیه 4 عنصر تشکیل دهنده جهان مادی (و از جمله بدن انسان می­باشد).

از این عناصر دو عنصر سبک و دو عنصر دیگر سنگین هستند. عناصر سبک عبارتند از آتش و هوا و عناصر سنگین عبارتند از آب و خاک. وجود خاک (مزاج خاکى) در موجودات جهت بهم‏پیوستگى و پایدارى و نگهدارى هیئت‏ها (اشکال) است. وجود آب در موجودات براى ایجاد نرمى در اشکالى است که به شکل‏گیرى، طرح‏ریزى و راست و هموار شدن نیازمند هستند. وجود هوا در موجودات براى نفوذ، نرم کردن، سبک گردانیدن و سهولت بلند کردن آنهاست. وجود آن (آتش) در میان موجودات براى پختن و نرم کردن و آمیختن و در خود نفوذ دادن گوهر هوائى است که بتواند سردى دو عنصر سنگین و سرد را روشن خود در آثارش ذکر می­کند که قدما معتقد به طبایع چهارگانه بودند، همچنان که به عناصر چهارگانه و اخلاط چهارگانه اعتقاد داشتند:

چهار طبع مخالف سرکــــش             چند روزى شوند با هم خوش‏