پایان نامه

عنوان پایان نامه : تحلیل روش شناختی جواهرالتفسیر

یک صفحه از متن پایان نامه فقط برای نمونه :

مقدمه

یکی از مهم‏ترین علوم اسلامی و دانش‏های بشری که از زمان نزول قرآن کریم تاکنون مورد توجه قرار گرفته، علم تفسیر قرآن است، تا آن حد که می­توان گفت هیچ کتابی مانند قرآن توسط دانشمندان و محققین از علمای مذاهب اسلامی و مستشرقان بررسی نشده که این‏گونه به تفسیر، ترجمه و شرح آن پرداخته باشند. این توجه جهانی به قرآن، عظمت این کتاب آسمانی و معجزه بزرگ پیغمبر اکرم(صلّی الله علیه وآله) را آشکار می­سازد‏ که باگذشت چهارده قرن از نزول آن همچنان جاذبیت خویش را حفظ نموده است‏.

مسلمانان از صدراسلام همواره برای تفسیر قرآن تلاش کرده­اند، این علم در طول زمان دچارتحولاتی شده است و مفسران تفاسیر متعددی نوشته­اند که همسان نبوده و با یکدیگر تفاوت­هایی دارند، این تفاوت­ها غالبا ناشی از اختلاف در روش­های تفسیری آن­هاست. گروهی برای پرده برداری از مفهوم آیات قرآن از آیات دیگر استفاده کرده­اند، بعضی به روایات مراجعه می­کنند و گروهی نیز با استنباط واجتهاد وتخصّص خود به بیان مفاهیم آیات می­پردازند وبه این ترتیب  روش­ها وگرایش­های متعددی در تفسیر شکل گرفت.

“جواهرالتفسیر” از تفاسیر فارسی نیمه دوم قرن نهم هجری قمری و یکی از آثارحسین بن علی کاشفی سبزواری(م910) محسوب می­شود، این تفسیرشامل تفسیر سوره­های حمد، بقره، آل عمران وبخشی از سوره نساء(تا آیه 84) می­باشد و تا کنون  تنها یک جلد از آن که دربرگیرنده­ی مقدماتی بر تفسیر قرآن وهم چنین تفسیر سوره­ی حمد است، به طبع رسیده است و بقیه­ی آن هنوز به صورت خطی باقی مانده است، در این پژوهش نخست دیدگاه­های کاشفی درباره­ی مسائل علوم قرآنی، مباحثی مانند: وحی و نزول قرآن، فضایل قرآن و جامعیت آن، چگونگی جمع آوری قرآن، اسامی قرآن، تفسیر و تأویل، ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه و عام و خاص، مورد بحث قرار می­گیرد، و پس از آن روش­هایی که  مفسر برای بیان و تفهیم آیات به کار گرفته، مانند: روش قرآن به قرآن، استفاده از روایات و هم چنین رویکردهای مفسر به مباحث فلسفی، عرفانی، ادبی و استناداتش به شعرهای فارسی و عربی بررسی شده است.

کاشفی یکی  از برجسته ترین مفسران زمان خود بوده که تمام توان و قدرت تفسیری خود را در تفسیر سوره­ی حمد به کار گرفته و با بیانی زیبا وشیوا از شیوه­های مختلف برای توضیح آیات قرآن بهره گرفته است.

بر این اساس، این پایان نامه در چهار فصل تنظیم شده است:

فصل اول به کلیات تحقیق می­پردازد. این فصل به بیان مسئله، اهداف تحقیق، ضرورت انجام تحقیق، سوال­های تحقیق، تعریف مفاهیم، پیشینه، روش اجرای تحقیق و شیوه­های جمع آوری اطلاعات اختصاص دارد.

در فصل دوم به زندگی نامه­ی مفسر و معرفی جواهرالتفسیر پرداخته می­شود.

در فصل سوم مباحث خطبه­ی آغاز جواهرالتفسیر و دیدگاه­های کاشفی درباره­ی علوم قرآنی مانند: تعریف وحی، انزال و تنزیل، فضایل قرآن و جامعیت آن، چگونگی جمع آوری قرآن، اسامی قرآن، تفسیر و تأویل، ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه و عام و خاص، مطرح گشته است.

فصل چهارم پایان نامه، روش­های تفسیری مفسر در جواهرالتفسیر را مورد مطالعه قرار داده است.