نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

حداکثر مسافت ممکن برای تردد دوچرخه نسبت به شیب موجود بدین ترتیب است ( کنف لاخر ، 1381 ، 250)

حداکثر شیب سربالایی (%) 12 10 6 5 4 3
حداکثر مسیر سربالایی به متر 8 28 65 120 250 به دلخواه

در نقشه تویوگرافی شهر یزد محدوده هایی که نسبت شیب و فاصله برای تردد دوچرخه مطلوب نیست استخراج شده است :

دریک جمعبندی می توان شیب های مجاز تردد دوچرخه رابرای مسیرهای آزاد ، مسیرهای دوچرخه در حاشیه خیابان و رامپ های روگذر و زیرگذر دوچرخه به ترتیب 5 – 3 ، 3 و 6 درصد عنوان کرد ( قریب ، 1382 ، 61 ) شهر یزد با شیب ملایم صفر تا پنج درصد به سمت شمال غربی در حالی که اختلاف ارتفاع میان مرتفع ترین و پست ترین نقاط آن تنها 40 متر است ( عرضه ، ، 65) مشکلی برای تردد دوچرخه ایجاد نمی کند تنها گزینه را که هیچکدام از دوچرخه سواران مورد مطالعه به عنوان معضلی پیش روی دوچرخه سوار قلمداد نکرده اند شیب است .

8-1 آلودگی هوا :

هر چند استنشاق هوای آلوده برای دوچرخه سوار و راننده وسایل نقلیه موتوری تفاوت چندانی ندارد اما مشکل هوای تنفسی آغشته با دودهای آلاینده برای دوچرخه بسیار محسوس و نامطلوب تر است این احساس از دوعامل سرچشمه می گیرد ( کنف لاخر ، 1381 ، 214)

  • مقدار هوای دم و بازدم دوچرخه سوار به علت فعالیت بسیار بیشتر از راننده اتومبیل است .
  • طبق قانون احساسی به تناسب تفاوت های نسبی ، دوچرخه سوار خود را بیشتر در معرض مستقیم آلودگی می پندارد .

شهر یزد با وضعیت آلودگی هوا که به تفکیک نوع در نمودار ذیل مشخص نشده در رده شهرهای آلوده ایران قرار دارد :

بدین ترتیب دور از ذهن نیست که 27 درصد از دوچرخه سواران مصاحبه شده از آلودگی هوا به عنوان مشکلی پیش روی دوچرخه سواران یزد نام برده اند .

با توجه به آلودگی شدید هوا در شهر یزد ، اعمال هر گونه سیاستی برای محدود ساختن تردد خودروهای شخصی و تقویت حمل و نقل عمومی ضروری است .

2-پتانسیل های کالبدی شهر برای برنامه ریزی مسیر تردد دوچرخه :

اینک پس از بر شمردن عوامل تأثیر گذار بر گرایش به دوچرخه سواری و تحلیل مجزای آنها باید دید کالبد موجود تا چه اندازه امکان احداث مسیرهای تردد دوچرخه را فراهم می کند و مشکلات و امکانات موجود برای برنامه ریزی این مسیرها کدام اند .

مسیرهای دوچرخه را می توان به طور کلی به سه دسته تقسیم کرد ( وزارت مسکن و شهرسازی ، 1375 ، 31-50) :

  • مسیرهای انحصاری : به صورت مستقل از معابر وسایل نقلیه موتوری طراحی میشوند.
  • مسیرها نیمه انحصاری : در مجاورت و به موازات نوارهای سواره رو موجود احداث شده و توسط موانع فیزیکی مانند اختلاف ارتفاع، جدول گذاری ، احداث دیواره ، نرده … ا زمسیر سواره جدا می شوند .
  • مسیرهای مختلط : مسیرهایی که میان دوچرخه و وسیله نقلیه دیگر به اشتراک استفاده می شود و بر دو قسم است : مسیرهای مشترک پیاده و دوچرخه و مسیرهای مشترک سواره و دوچرخه این مسیرها معمولا با علایمی در کف و خط کشی معابر مشخص می شود .

خیابانهای محلی که اکثریت خیابانهای شهری را تشکیل می دهند بدون نیاز به تأسیسات طراحی شده و خاص ، جوابگوی تردد دوچرخه اند (16 ، 1982 ، Hudson) مسیرهای نیمه انحصاری دوچرخه که دغدغه این پژوهش محسوب می شود در خیابانهای با وضعیت زیر توصیه می شود : (قریب، 1382، 60)

  • خیابانهای خارج از محیط های مسکونی که در رده سریع السیر محسوب شوند .
  • خیابانهای چهار بانده و بیشتر
  • خیابانها دوبانده با بار ترافیکی بیش از
    • 50 دوچرخه سوار و 500 دستگاه وسیله نقلیه موتوری در ساعت .
    • 100 دوچرخه سوار و 300 دستگاه وسیله نقلیه موتوری در ساعت
    • 200 دوچرخه سوار و 200 دستگاه وسیله نقلیه موتوری در ساعت
    • و 600 دستگاه وسیله نقلیه موتوری در ساعت .

با توجه به مدار فوق 21 خیابان اصلی شهر برای ارزیابی امکان تأسیس مسیر ویژه دوچرخه انتخاب و تحلیل شده اند این خیابانها در نقشه       شماره گذاری شده اند :

تجربه های طراحی تأسیسات دوچرخه در یزد :

مسیر تردد دوچرخه 1 :

در سال    به دستور یکی از مقامات اجرایی شهر مسیرهای دوطرفه دوچرخه به پهنای 2 متر و ارتفاع 10 سانتی متر از سطح خیابان و روکش آسفالت در 4 خیابان اصلی شهر ( شکل ) تأسیس می شود این مسیرها که در یک طرف خیابان در بخش سواره رو و چسبیده به مسیر پیاده احداث شده از پارک کردن خودرو در آن سمت خیابان ممانعت بعمل می آورد این مسأله موجب اعتراض صاحبان واحدهای تجاری اطراف خیابان شد و نهایتا ً تنها پس از 17 ماه با جمع کردن مسیرهای احداث شده شکست طرح رسما ً پذیرفته می شود .

  • متأسفانه هیچ منبع مکتوب و حتی سند اجرایی در خصوص این مسیرها یافته نشد و اطلاعات ارائه شده برپایه مطالعات میدانی و گفته های شاهدان محلی گردآوری شده است .

طوق زرین :

در سا ل1379 به همت خیرین بخش خصوصی اقدام به راه اندازی ایستگاه های امانت رایگان دوچرخه با عنوان طوق زرین در 5 گروه مهم شهر شد ( شکل   )

متقاضیان می توانستند با ثبت نام در این طرح در ازای ارائه کارت عضویت دوچرخه ای تحویل گرفته و در نزدیک ترین ایستگاه مقصد تحویل دهند ( سپهری ، 1383 ، 8)

در صفحه 4و 5 اساس نامه طرح مراحل اجرائی کار چنین پیشنهاد شده :

  • پیش بینی ایستگاه هایی در 5 نقطه شهر بر اساس نیازهای ترافیکی و اقتصادی و رعایت فاصله با سایر مراکز .
  • اختصاص 100 دستگاه دوچرخه در هر ایستگاه
  • در نظر گرفتن پارکینگ مناسب در حوالی ایستگاه ها برای پارک خودرو متقاضیان
  • اختصاص 6 نفر پرسنل در هر ایستگاه برای ثبت و ضبط امور
  • ایجاد معابر خاص برای تردد دوچرخه و تأمین پارکینگ های مناسب برای آن در سطح شهر ( این بخش که برعهده شهرداری بود هرگز اجرا نشد )
  • هماهنگی با ادارات ، نهادها و کارخانجات برای معرفی کارمندان و کارگران علاقه مند به عضویت در طوق زرین

قرار بود در کنار این طرح دو اقدام مبنی یعنی بر گزاری مسابقات هفتگی دوچرخه سواری و راه اندازی موزه دوچرخه انجام شود که تحقق نیافت .

در عوض اقدامات جنبی دیگری به منظور تقویت این طرح صورت گرفت

یک پیست دوچرخه سواری کودکان در پارک اصلی شهر احداث شد که با پخش موزیک و بعضا ً توزیع خوراکی میان کودکان ، محیطی دلپذیر فراهم می کرد دراین پیست مجهز به خط کشی های مخصوص دوچرخه بود و سعی می شد قوانین تردد به کودکان آموزش داده شود سکوهای انتظار مادران نیز در طرح پیش بینی شده بود .

  • به توریست ها در ازای دریافت پاسپورت دوچرخه داده می شد .
  • برای مسئولان استان اقدام به ارسال کارت عضویت شد
  • تعداد 150 دوچرخه در اختیار برخی از مدارس قرار گرفت .
  • هزینه تعمیر و پنچرگیری دوچرخه ها از کاربران گرفته نمی شد .

این طرح پس از 17 ماه در حالی که 1700 عضو ، 300 عضو فعال ، 700 عضو منفعل تنها یک ساعت از دوچرخه ها استفاده کردند و روزانه 70 نفر مشتری تعطیل شد .(سپهری ، 1383 ، 8)

ین اطلاعات در مصاحبه با آقای انتظار قائم طراح و مجری طرح بدست آمد .

منابع و مآخذ :

خبرنامه سال 1382 دبیرخانه شورای ترافیک استان ، دفتر فنی استانداری سیگارچی ، فرهاد ( 1383) ” سالنامه آماری استان یزد ” سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان یزد سپهوی ،مهناز (1383) ” بازخوانی سرنوشت دوچرخه در یزد ” هفته نامه پرگار : شماره 11 ، صفحه 8 شاهی ، جلیل (1376) ” مهندسی ترافیک ” نشر دانشگاهی ، تهران

کنف لاخر ، هرمان (1381) ” اصول برنامه ریزی (طراحی ) تردد پیاده و دوچرخه ” ترجمه فریدون قریب و انتشارات دانشگاه تهران

وزارت مسکن و شهرسازی (1375) ” مسیرهای دوچرخه ” مرکز مطالعات وتحقیقات شهرسازی و معماری ایران و تهران

قلمسیاه ، اکبر (1375) ” یزد در سفرنامه ها ” چاپ دوم ، سبزرویش .

قریب ،فریدون (1383) ” امکانسنجی ایجاد مسیرهای پیاده و دوچرخه در محدوده تهران قدیم ”

نشریه هنرهای زیبا ، شماره 19 ، ص 17-28

قریب ، فریدون (1382) ” شبکه ارتباطی در طراحی شهری ” چاپ سوم ، انتشارات دانشگاه تهران نقوی ، محسن (1382) ” سیمای مرگ ومیر در 8 استان کشور سال 80 ” تندیس نویفرت راونست (1378) ” اطلاعات معماری ” ترجمه هدایت مولایی ، چاپ دوم ،نشرآزاده،

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

لینک دانلود متن کامل